ચોમાસામાં પશુઓની કાળજી કેવી રીતે રાખવી? – સતરંગ ડેરી
ચોમાસાની ઋતુ ખેડૂતો માટે ખુશી લઈને આવે છે, પરંતુ પશુપાલકો માટે આ સમયગાળામાં પશુઓના સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખવું એક મોટો પડકાર બની જાય છે. વધુ પડતો ભેજ, કાદવ અને મચ્છર-માખીઓનો ઉપદ્રવ પશુઓમાં રોગચાળો ફેલાવી શકે છે, જેની સીધી અસર દૂધના ઉત્પાદન પર પડે છે.
સતરંગ ડેરી દ્વારા પશુપાલકો માટે પશુઓના સ્વાસ્થ્ય અને ઉત્પાદન જાળવવા માટેની ખાસ માર્ગદર્શિકા અહીં રજૂ છે.
૧. ચોમાસામાં પશુઓની કાળજી શા માટે જરૂરી છે?
ચોમાસામાં વાતાવરણમાં ભેજનું પ્રમાણ વધવાથી બેક્ટેરિયા અને વાયરસ ઝડપથી ફેલાય છે. જો યોગ્ય સાવચેતી ન રાખવામાં આવે, તો પશુઓમાં ગળસૂંઢિયો, ખરવા-મોવાસા અને આંચળના રોગો (મેસ્ટાઈટિસ) થવાનું જોખમ રહે છે. તેથી, ચોમાસામાં પશુઓની કાળજી લેવી એ માત્ર પશુ માટે જ નહીં, પણ તમારા નફા માટે પણ અનિવાર્ય છે.
૨. રહેઠાણની સ્વચ્છતા અને જાળવણી
પશુઓનો કોઢ કે વાડો ચોમાસા દરમિયાન સૂકો અને સ્વચ્છ રહેવો ખૂબ જરૂરી છે.
પાણીનો નિકાલ: કોઢમાં પાણી ભરાઈ ન રહે તેની કાળજી લો. જમીન પર કાદવ ન થાય તે માટે ઈંટો કે પાકા ફ્લોરિંગનો ઉપયોગ કરો.
ભેજથી બચાવ: પવન અને વરસાદથી પશુઓને બચાવવા માટે કોઢના ખુલ્લા ભાગો પર પ્લાસ્ટિક કે તિરપાલના પડદા લગાવો.
જીવાત નિયંત્રણ: માખી અને મચ્છરના ઉપદ્રવને ઘટાડવા માટે ગમાણની આસપાસ નિયમિત સફાઈ કરો અને જરૂરી જંતુનાશક દવાઓનો છંટકાવ કરો.
૩. આહાર અને પોષણનું ખાસ ધ્યાન
ચોમાસામાં મળતા લીલા ઘાસચારામાં પાણીનું પ્રમાણ વધુ હોય છે, જે પશુઓના પાચનતંત્રને અસર કરી શકે છે.
સૂકો અને લીલો ચારો: માત્ર લીલો ચારો ન આપવો. તેની સાથે સૂકો ચારો (કડબ કે પુરા) મિક્સ કરીને આપવાથી પશુઓની પાચનશક્તિ જળવાઈ રહે છે.
ફૂગ મુક્ત ખોરાક: સડેલા કે ફૂગવાળા ઘાસચારાથી પશુઓમાં ઝાડા જેવી ગંભીર સમસ્યા થઈ શકે છે, તેથી હંમેશા તાજો અને સુકો ચારો આપવો.
શુદ્ધ પાણી: પીવાનું પાણી હંમેશા ચોખ્ખું હોવું જોઈએ. ગંદા કે સ્થિર પાણીમાં પશુઓને રોગ થવાની શક્યતા વધુ હોય છે.
૪. પશુઓનું રસીકરણ અને આંચળની સંભાળ
રસીકરણ: ચોમાસાની શરૂઆત પહેલા જ નજીકના પશુચિકિત્સક પાસે જઈ પશુઓને રસી અપાવવી.
આંચળની સફાઈ: દૂધ કાઢ્યા બાદ આંચળને જંતુનાશક દ્રાવણથી સાફ કરવા. આ એક એવી પદ્ધતિ છે જે પશુઓને આંચળના ગંભીર રોગોથી બચાવી શકે છે.
નિષ્કર્ષ
પશુપાલન એ એક તપસ્યા છે. તમારા પશુઓની તંદુરસ્તી એ જ તમારી સમૃદ્ધિ છે. સતરંગ ડેરી હંમેશા ખેડૂતોની સાથે છે. આપણે સાથે મળીને આ ચોમાસામાં પશુઓની શ્રેષ્ઠ કાળજી લઈએ અને દૂધની ગુણવત્તા તેમજ ઉત્પાદન બંને વધારીએ.
પશુપાલન અને ડેરી ફાર્મિંગ વિશે વધુ માહિતી માટે સતરંગ ડેરીની મુલાકાત લો. તમારા પ્રશ્નો નીચે કોમેન્ટમાં અમને પૂછી શકો છો.